دره شهر گنجینه ای گمشده در اعماق تاریخ

برچسب‌ها: دره شهر لاله واژگون کبیرکوه

                          آدرس جدید وبلاگ من

        دره شهر گنجینه ای گمشده در اعماق تاریخ

 

بوتک

در کیلومتر ۱۵ جاده دره شهر -پلدختر تنگه زیبایی به نام یوژاندر واقع است که از طریق آن می توان به چشمه های زیبا و بی نظیر بوتک رسید . فاصله چشمه از جاده حدودا ۶ساعت پیاده روی مداوم است.فاصله طولانی و سختی مسیر باعث شده تا هر کسی به فکر رفتن به بوتک بی نظیر نیفتد. چشمه های بوتک حدودا ۴ فقره می باشند که به فاصله ۱۰۰متری و موازی هم در بلندترین قسمت کبیرکوه در ارتفاع ۲۵۰۰متری از سطح دریا در منطقه دره شهر قرار گرفته اند.این چشمه ها در طول تمام سال داری آب خیلی سرد بوده و هیچ گاه خشک نمی شوند.زیبایی چشم نواز بوتک دل هر طبیعت دوستی را به سمت خود می کشد.

قلعه زینل نام قلعه‌ای تاریخی در جنوب روستای الیاس آباد چمکلان، از توابع شهرستان دره شهر در استان ایلام است. ‌این روستا با مرکز شهرستان ۱۵ کیلومتر فاصله دارد و رود سیکان از غرب آن می گذرد. ارتفاعات عظیم کبیر کوه بخش جنوب غربی و رودخانه سیمره مرز طبیعی شرقی چمکلان را تشکیل می دهد. قلعه زینل در حد فاصل‌این پدیده‌های شاخص جغرافیایی‌ایجاد شده است. محدوده اثر تپه ماهوری است و فرسایش طبیعی آب نقش مهمی در توپوگرافی منطقه داشته است. قلعه زینل همانند دیگر قلاع محدوده زاگرس بر روی تپه‌ای نسبتاً بلند ساخته شده است. ‌این تپه باستانی نسبت به زمین‌های اطراف حدود چهار متر ارتفاع دارد و شواهد روی تپه نشان می دهد تپه باستانی است و قدمت لایه‌های آن، دوره قدیمی تری را نشان می‌دهد.

 

بنای باقیمانده به نام قلعه زبیده معروف است. به گفته اهالی محل، چون املاک پیرامونی در سال ۱۳۱۴ به‌وسیله شخصی به نام زبیده ثبت شده است لذا به‌این نام معروف گشته است. قلعه فعلی یک بنای دوره اسلامی متاخر است که در دوره صفویه ساخته شده و در دوره‌های بعد مورد استفاده حاکمان محلی قرار گرفته است. بنا در دوره قاجار به دستور زینل حاکم محلی بازسازی شده است. دژ قلعه به ابعاد ۳۲×۳۰ متر اندازه گیری شده است. ارتفاع دیوار خارجی دژ قلعه زینل بطور میانگین ۳٫۱۰ متر است. مصالح بکار رفته در بنای قلعه سنگ و گچ می باشد که به‌وسیله کاه‌گل گل‌اندود شده است. ورودی قلعه در جبهه شمالی است و ۳٫۶۰ متر متراژ شده است. پی اتاق‌های متعددی در محدوده داخلی دژ دیده می شود که برای کشت محصولات کشاورزی تخریب شده است. یک حلقه چاه در حیاط مرکزی قلعه حفر شده که حدود هشت متر عمق داشته و منبع تامین آب آشامیدنی ساکنان قلعه بوده است. در بخش‌های مختلف آثار حفاریهای غیر مجاز دیده می شود که مطالعه دقیق لایه‌های زیرین قلعه را با مشکل روبرو ساخته است. آثاری از مصالح سنگ و گچ در بخش‌های پیرامونی شامل آسیاب‌های دو قلو و قلعه دیگری به نام نقاره از گذشته به جای مانده است که به نظر می رسد از قدمت بیشتری برخوردار باشند. شواهد سطح اثر چون تکه سفالینه‌های خشن قرمز رنگ و تکه‌های خمره بزرگ نشان می دهد در‌این مکان آثاری از دوران تاریخی و قرون اولیه اسلامی وجود داشته است.

منبع:حبیب‌الله محمودیان، ۱۳۸۳، معرفی اجمالی قلعه‌های باستانی استان‌ایلام، بخش دوم، انتشارات گویش

عکس :عباس عزیزپور

با سلام

از آقای شنبه زاده عزیز به خاطر توضیحات زیبا شون تشکر میکنم

ولیآقای شنبه زاده عزیز ترمیم و حمایت از آثار باستانی نیازمند دانش روز و توجه ویژه به این گنجینه ها ناب می باشد .عملکرد مدیریت های قبلی سازمان میراث فرهنگی استان ایلام حاکی از آن است که ما به سوی نابودی آثار باستانی پیش میرویم نه احیاء ان حداقل که در شهرستان ما اینگونه بوده .مصداق آن آتشکده شهرستان دره شهر میباشد که دیگر نمی توان آنرا جزء آثار باستانی به حساب آورد .

نمونه دیگر آن ترمیم پل گاومیشان توسط بناها و کارگران ساختمان میباشد.

رها سازی پل چم نمشت به حال خود که در دوره خود ۴۰ متر از پل گاومیشان هم بزرگتر بوده و هم اکنون به دلیل تغییر مسیر آب رودخانه سیمره به زمین کشاورزی تبدیل شده.

بیشتر مردم دره شهر از وجود منطقه باستانی سه کسان بی خبرند ولی دزدان آثار باستانی به راحتی آب خوردن به کند و کاو و تاراج این منطقه مشغولند.

و دهها اثر دیگر .

آیا تعیین حریم و بازسازی اماکن باستانی باید نما و وجهه باستانی ابنیه تاریخی را از بین ببرد؟

آیا نمیشد به جای رنگ نارنجی در قطعات سیمانی از رنگی هم رنگ محیط استفاده کرد؟

بهتر است فکری به حال عبور دامها از زیر این پل هم بشود که خود از عوامل تخریب این پل است.

اما در مورد موزه دره شهر

این موزه با معماری جدید خود چه ارتباطی با موزه دارد؟ چه چیز در این موزه به نمایش گذاشته خواهد شد ؟ ایا چیزی مانده؟  اشیا به تاراج رفته بر میگردد ؟ معماری این بنا در کنار شهر تاریخی دره شهر خود جای سوال دارد.

امیدواریم که مدیریت جدید میراث فرهنگی استان ایلام پا جای پای مدیران قبلی نگذاشته و بتوانند از حق مردم استان دفاع کنند؟ 

 ادامه عکسهای تعمییرات بد میراث فرهنگی ایلام در ادامه مطلب

ادامه مطلب

تنگه زیبای یوژاندر در کیلومتر 15 جاده دره شهر -پلدختر واقع است که به خاطر زیبایی و آب فراوان میزبان گردشگران و ورزشکاران زیادی است .هم جواری این تنگه با تنگه معروف بهرام چوبین باعث شده که از دید عموم پنهان بماند. ولی دوستداران طبیعت و کسانی که با این تنگه اشنا هستند آن را زیبا ترین تنگه کبیرکوه میدانند .این تنگه نزدیک ترین راه رسیدن به چشمه زیبای بوتک می باشد که آن هم از معروفترین چشمه های دائمی منطقه سیمره می باشد. البته ناشناس بودن این منطقه برای عموم باعث شده که از دستبرد انسان بدور مانده و طبیعت آن از بقیه جاها ی کبیرکوه دست نخورده تر باقی بماند.

 

تنگه یوژاندر کبیرکوه دره شهر

 

 بقیه عکسها با سایز بزرگ در ادامه مطلب

ادامه مطلب